Blogreeks ‘de juridische gereedschapskist voor ondernemers’

Deel 4 – Uw verhaalspositie versterken: eigendomsvoorbehoud en zekerheden

In onze blogreeks ‘De juridische gereedschapskist voor ondernemers’ bieden wij praktische handvatten om de dagelijkse bedrijfsvoering juridisch sterker, efficiënter en risicobestendiger te maken. In ieder deel behandelen we een onderwerp waar u als ondernemer mee te maken kunt krijgen — inclusief concrete tips.

In dit vierde deel behandelen we manieren waarop u uw verhaalspositie kunt versterken. Denk aan de situatie waarin uw klant failliet gaat terwijl uw facturen nog openstaan; zonder zekerheden staat u vaak achteraan in de rij.

Het eigendomsvoorbehoud: de bekende basis

Het eigendomsvoorbehoud wordt vaak opgenomen in algemene voorwaarden. Kort gezegd houdt dit in dat de geleverde zaken pas eigendom worden van de afnemer, nadat de vordering volledig is voldaan. In een faillissement geeft dit bescherming: u kunt uw eigendom opeisen (meestal via de curator).

Het eigendomsvoorbehoud kent ook beperkingen. Zo moeten de goederen nog aanwezig én identificeerbaar zijn. Het is als leverancier daarom verstandig om bij te houden welke serienummers er aan de afnemer geleverd zijn of om een logo op de producten te bevestigen. U kunt dan aantonen welke goederen van u zijn. Verder vervalt het recht wanneer de producten al zijn doorverkocht of verwerkt.

Pandrecht: een sterke positie in faillissement

Een pandrecht kan worden gevestigd op alle goederen die geen registergoederen zijn, zoals voorraad, inventaris, machines en vorderingen. Sinds 1 oktober 2025 kan een pandrecht ook worden gevestigd op een geldvordering op naam, zelfs wanneer partijen de overdraagbaarheid of verpandbaarheid hebben uitgesloten. Een dergelijke afspraak is niet geldig.

Een pandrecht biedt u twee voordelen ten opzichte van andere schuldeisers. Allereerst verkrijgt u het recht van parate executie. Dat betekent dat als de afnemer niet betaalt, u de verpande goederen in beginsel zonder voorafgaande rechterlijke tussenkomst kunt verkopen. Daarnaast is een pandhouder separatist in faillissement. Concreet houdt dit in dat u zich op de verpande goederen kunt verhalen alsof er geen faillissement is. Zijn er meerdere pandhouders? Dan mag degene die als eerste een pandrecht heeft gevestigd zich als eerste op de goederen verhalen.

Een pandrecht wordt gevestigd via een overeenkomst, die in bepaalde gevallen bij de belastingdienst moet worden geregistreerd. Uiteraard kunnen wij u helpen bij het vestigen van een pandrecht.

Garantie en borgstelling: buiten de contractspartij om

Naast zekerheden op goederen van uw afnemer, kunt u ook zekerheid zoeken buiten de contractspartij om. U kunt hierbij denken aan een bankgarantie, een borgstelling door de bestuurder of een garantie van de moedervennootschap. Zeker wanneer u handelt met een relatief zwakke of recent opgerichte vennootschap is het verstandig om een garantie of borgstelling te overwegen.

Praktische afweging: wat past bij uw situatie?

De keuze voor een zekerheid, en zo ja welke, hangt af van wat voor soort onderneming u heeft en met welke afnemers u handelt. Ook een combinatie van zekerheden is mogelijk.

(Losse) leveringen van goederen? Dan ligt een eigendomsvoorbehoud voor de hand.

Langdurige handelsrelatie of grote contractwaarde? Overweeg een pandrecht, bijvoorbeeld in combinatie met een eigendomsvoorbehoud.

Het is van belang om zekerheden te regelen vóórdat er problemen ontstaan. Door tijdig de juiste zekerheden te vestigen, voorkomt u dat u bij betalingsproblemen achteraan in de rij staat. Wij kunnen u uiteraard adviseren over de beste mogelijkheden voor uw bedrijf om optimale én realistische zekerheid te verkrijgen. U kunt contact opnemen voor advies via 050-313 64 16 of info@benkadvocaten.nl.