Turboliquidatie: snel beëindigen van een onderneming, maar let op aansprakelijkheid

Een onderneming snel beëindigen zonder ingewikkelde afwikkeling? Voor veel ondernemers is de turboliquidatie dan een aantrekkelijke optie. Een recente uitspraak van de rechtbank Rotterdam laat zien dat bij de snelheid niet de zorgvuldigheid en transparantie uit het oog verloren moet worden. In die zaak werd een bestuurder persoonlijk aansprakelijk gesteld, omdat een schuldeiser onbetaald bleef na een onzorgvuldig snelle beëindiging van een onderneming.

De toepassing van turboliquidatie geschiedt voor bestuurders niet zonder risico’s. In deze blog leest u over de (on)mogelijkheden van de turboliquidatie en over de recente uitspraak van de rechtbank Rotterdam.

Wanneer is een turboliquidatie mogelijk?

Een turboliquidatie is mogelijk wanneer een rechtspersoon (zoals een B.V.) op het moment van beëindiging geen bezittingen of geld meer heeft. Dat hoeft niet te betekenen dat enkel een onderneming die nooit bezittingen heeft gehad in aanmerking komt voor turboliquidatie. Ook dan kan een onderneming via turboliquidatie worden beëindigd, zolang alle bezittingen en het geld vooraf zijn verkocht of verdeeld.

Zelfs indien nog schulden openstaan, kan in beginsel gebruik worden gemaakt van turboliquidatie. Juist in dat geval is echter extra zorgvuldigheid geboden. Om misbruik tegen te gaan en de positie van schuldeisers te versterken, geldt sinds 2023 de Tijdelijke wet transparantie turboliquidatie. Deze wet verplicht bestuurders onder meer om openheid te geven over wat er met de onderneming is gebeurd vóór de beëindiging, bijvoorbeeld welke bezittingen er waren, wat met de bezittingen is gebeurd en waarom schuldeisers (mogelijk) onbetaald zijn gebleven.

Deze regels gelden in ieder geval tot 15 november 2027.

Wanneer bent u als bestuurder persoonlijk aansprakelijk?

In principe is een B.V. zelf aansprakelijk voor haar schulden. In sommige gevallen kan een schuldeiser zich echter ook richten tot de bestuurder privé. Hiervan kan sprake zijn als de bestuurder zo onzorgvuldig heeft gehandeld dat hem daarvan persoonlijk een ernstig verwijt kan worden gemaakt. Dat is onder meer het geval wanneer de bestuurder wist, of redelijkerwijs had moeten begrijpen, dat zijn handelen tot gevolg zou hebben dat de B.V. haar verplichtingen niet zou nakomen en geen verhaal zou bieden voor de schade van schuldeisers.

Bij een turboliquidatie speelt het risico van bestuurdersaansprakelijkheid als niet alle schuldeisers gelijk worden behandeld waar dat wel zou moeten (selectieve betaling) en er onvoldoende inzicht wordt gegeven in wat er met het geld en de bezittingen is gebeurd.

De uitspraak van de rechtbank Rotterdam

In de zaak bij de rechtbank Rotterdam ging het op voornoemde punten mis.

Een schuldeiser had een openstaande vordering op een onderneming en startte een procedure. Kort daarna verkocht de bestuurder de activa en goodwill van de onderneming aan een derde. Volgens de bestuurder werd de opbrengst gebruikt om schuldeisers te betalen, maar kreeg de schuldeiser die naar de rechter stapte niets. Ongeveer een maand na de start van de procedure werd de onderneming via turboliquidatie beëindigd.

De bestuurder had documenten bij de Kamer van Koophandel gedeponeerd over de beëindiging, maar volgens de rechtbank waren deze onvoldoende. Zo ontbrak er informatie over de verkoopprijs, inzicht in wie wel en niet betaald was en een verklaring waarom schuldeisers onbetaald waren gebleven. Ook was de procederende schuldeiser niet geïnformeerd over de gedeponeerde stukken.

De rechtbank zag daarnaast aanwijzingen voor selectieve betaling: een schuld aan een verbonden onderneming leek wel te zijn voldaan, terwijl de procederende schuldeiser onbetaald bleef.

De rechtbank oordeelde dat de bestuurder zodanig onzorgvuldig met de belangen van de schuldeiser was omgegaan dat hem daarvan een ernstig verwijt kon worden gemaakt. De bestuurder werd persoonlijk aansprakelijk gehouden voor de schade.

In deze uitspraak komt het vermoeden van de rechtbank naar voren dat de turboliquidatie was gebruikt om de schuldeiser buiten spel te zetten, zonder toezicht van een vereffenaar of curator.

Conclusie
De turboliquidatie kan een snelle en efficiënte manier zijn om een onderneming te beëindigen, maar vraagt om zorgvuldige uitvoering. De recente uitspraak van de rechtbank Rotterdam laat zien dat fouten grote gevolgen kunnen hebben, zoals persoonlijke aansprakelijkheid.

Overweegt u een turboliquidatie en/of wilt u zeker weten dat u het traject correct doorloopt? Neem dan gerust contact op met een van onze (ondernemingsrecht)advocaten.

De uitspraak van de rechtbank Rotterdam leest u hier.