Waarom ‘het werkt niet meer’ geen ontslaggrond is

Veel ondernemers herkennen het moment waarop het vertrouwen in een werknemer wegzakt. Afspraken worden niet nagekomen, resultaten blijven achter en de samenwerking loopt stroef. Al snel ontstaat de gedachte: “Dit werkt niet meer, we kunnen beter uit elkaar.” In het arbeidsrecht werkt dat anders: “het werkt niet meer” vertaalt zich in de praktijk vaak naar disfunctioneren of een verstoorde arbeidsrelatie. Voor die ontslaggronden gelden strikte eisen – een gevoel alleen is niet genoeg. Als werkgever moet je kunnen aantonen dat er een redelijke ontslaggrond is én dat herplaatsing binnen het bedrijf niet mogelijk is. Zonder dat fundament strandt een ontslagverzoek al snel.

Disfunctioneren: zonder dossier geen ontslag

Bij disfunctioneren (de zogeheten d grond) draait het om het dossier. De rechter verwacht dat jij als werkgever de werknemer tijdig, concreet en herhaaldelijk hebt gewezen op tekortkomingen in het functioneren.

Belangrijke punten daarbij:

• Wees concreet: niet “het gaat niet goed”, maar bijvoorbeeld: “De omzetdoelstellingen zijn de afgelopen drie kwartalen niet gehaald, terwijl collega’s die wel halen”.
• Leg vast wat er beter moet: welke resultaten, welk gedrag, welke kwaliteit verwacht je?
• Spreek een duidelijke termijn af waarbinnen verbetering moet optreden.
• En let op: bevestig dit allemaal schriftelijk.

Daarnaast moet de werknemer een reële kans krijgen om zich te verbeteren, bijvoorbeeld via:

• coaching of begeleiding;
• (bij)scholing;
• een schriftelijk vastgelegd verbetertraject met duidelijke doelen en evaluatiemomenten.

In de praktijk zien we dat ondernemers dit traject overslaan of pas starten als het al is geëscaleerd. Dan is het juridisch vaak te laat. Zonder schriftelijke vastlegging van gesprekken, waarschuwingen en concrete verbeterafspraken is moeilijk te bewijzen dat de werknemer daadwerkelijk tekortschiet. Het gevolg kan zijn dat de rechter het ontslagverzoek afwijst en jij het loon moet blijven doorbetalen, soms nog vele maanden.

Een conflict is niet automatisch een verstoorde arbeidsrelatie

Ook een verstoorde arbeidsverhouding (de g grond) is niet zo snel aannemelijk als vaak wordt gedacht. Een arbeidsconflict is op zichzelf nog geen ontslaggrond. Van werkgevers wordt verwacht dat zij actief proberen het conflict op te lossen.

Denk aan stappen als:

• tijdige en open gesprekken;
• inschakelen van HR of een externe begeleider;
• mediation om de communicatie weer op gang te krijgen.

Pas als voldoende duidelijk is dat de verhouding ernstig én duurzaam verstoord is en herstel niet meer mogelijk lijkt, kan de rechter daarop een beëindiging baseren. Een tijdelijke irritatie, botsende karakters of een enkele felle discussie is daarvoor niet genoeg.

Voorkom dure verrassingen
Voor ondernemers is het belangrijk problemen met functioneren of samenwerking niet te laten sudderen. Hoe eerder je het onderwerp maakt van duidelijke gesprekken en een gestructureerd traject, hoe groter de kans dat:

• het gedrag of de prestaties daadwerkelijk verbeteren, of
• je uiteindelijk een juridisch houdbaar ontslagdossier in handen hebt.

Dat geeft duidelijkheid richting de werknemer en voorkomt kostbare procedures, hoge vergoedingen en langdurige loondoorbetaling. Goed werkgeverschap betekent niet dat je alles hoeft te accepteren, maar wel dat je beslissingen zorgvuldig voorbereidt en kunt uitleggen.

Tot slot: stuur op aanpak, niet op gevoel

Een goed opgezet verbetertraject kan twee kanten op gaan: de werknemer gaat merkbaar beter functioneren, of het traject maakt duidelijk dat voortzetting van het dienstverband niet realistisch is en dat beëindiging juridisch verdedigbaar is. Beide uitkomsten zijn beter dan jarenlang “doormodderen” op basis van alleen een gevoel dat “het niet meer werkt”.

Twijfel je als ondernemer of je de juiste stappen zet bij een slecht functionerende werknemer of een arbeidsconflict? Laat je dan op tijd adviseren. Met een paar gerichte aanpassingen in je aanpak kun je vaak veel grotere problemen – en kosten – voorkomen.

Bij BENK Advocaten begeleiden wij ondernemers bij dossieropbouw, verbetertrajecten en ontslagprocedures, zodat beslissingen niet alleen logisch voelen, maar ook juridisch veilig zijn.

Vragen? Neem contact op met onze collega Ilse van der Rest